129 osób zajmowało się handlem pijawkami
W artykule opublikowanym w 1842 roku, opisującym sytuację w roku 1841, podano, że handlem pijawkami w powiecie babimojskim zajmowało się:
- 2 hurtowników,
- 12 drobniejszych handlarzy,
- 115 pomocników i łowców pijawek.
Łącznie było to 129 osób.
Jak na ówczesne warunki była to znacząca grupa utrzymująca się z jednej gałęzi działalności.
3,5 miliona pijawek
Źródło informuje, że z Węgier oraz południowej Rosji sprowadzono 2 500 000 pijawek.
Jednocześnie w stawach koło Rakoniewic przezimowało 1 000 000 sztuk.
Łącznie do sprzedaży dostępnych było więc:
3 500 000 pijawek.
Hamburg, Berlin i stawy pod Hamburgiem
Według źródła:
- 2 100 000 pijawek sprzedano do Hamburga i Berlina,
- 1 400 000 pozostawiono w stawach na przezimowanie.
Szczególnie interesująca jest informacja zawarta w późniejszym opracowaniu medycznym z 1847 roku. Autor napisał:
“Die Rakwitzer unterhalten sogar Teiche bei Hamburg.”
czyli:
“Rakoniewiczanie utrzymują nawet stawy w pobliżu Hamburga.”
Źródło nie wyjaśnia dokładnie, gdzie znajdowały się te stawy ani jakie pełniły funkcje. Sama wzmianka pokazuje jednak, że działalność związana z handlem pijawkami wykraczała daleko poza okolice Rakoniewic.
Interes wart dziesiątki tysięcy talarów
Artykuł z 1842 roku zawiera również dane finansowe.
Średnia cena sprzedaży wynosiła około 30 talarów za tysiąc pijawek. Łączny przychód oszacowano na:
63 000 talarów.
Po odliczeniu kosztów zakupu, transportu, podróży i utrzymania pozostawała nadwyżka wynosząca około:
21 000 talarów.
Była to bardzo znacząca suma w realiach pierwszej połowy XIX wieku.
Rakoniewice o “szczególnym znaczeniu”
W opublikowanym w 1847 roku przeglądzie postępów medycyny autor stwierdził:
“Die Stadt Rakwitz im Großherzogthum Posen hat durch ihren Handel mit Blutegeln eine außerordentliche Bedeutung erhalten.”
czyli:
“Miasto Rakoniewice w Wielkim Księstwie Poznańskim uzyskało szczególne znaczenie dzięki handlowi pijawkami.”
W tym samym źródle podano, że w 1846 roku do Rakoniewic sprowadzono około 2 900 000 pijawek pochodzących z Galicji, Węgier i Rosji, a 1 800 000 sztuk wysłano następnie do Hamburga i Anglii.
Zapomniany rozdział historii miasta
Dziś handel pijawkami wydaje się czymś egzotycznym i odległym. Zachowane źródła pokazują jednak, że w pierwszej połowie XIX wieku był to dobrze zorganizowany biznes obejmujący miliony pijawek, handel z największymi ośrodkami Europy oraz dziesiątki osób związanych z tą działalnością.
Rakoniewice zostały wręcz określone jako miejscowość, która dzięki temu handlowi zyskała „szczególne znaczenie”. To jeden z najbardziej niezwykłych i najmniej znanych rozdziałów w historii miasta.
Źródła
- Baierscher Eilbote, 11 marca 1842 r.
- Jahresbericht über die Fortschritte der gesammten Medicin in allen Ländern, 1847 (wyd. 1848).

