Dziś trudno w to uwierzyć, ale Rakoniewice były kiedyś miejscem, w którym wiatraki były stałym elementem krajobrazu. Pod koniec XVIII wieku znajdowało się ich tutaj aż 21.
Dziś nie ma ani jednego.
Miasto, które zachęcało do budowy wiatraków
Rozwój Rakoniewic w XVII i XVIII wieku był bardzo przemyślany. Władze miasta zachęcały nowych mieszkańców do osiedlania się, oferując darmowe działki, ogrody i wieloletnie ulgi.
Jedną z ciekawszych zachęt była możliwość budowy wiatraka. Każdy mieszkaniec, który się na to zdecydował, był przez 6 lat zwolniony z czynszu. To pokazuje, jak ważną rolę odgrywało przetwórstwo zboża i lokalna gospodarka.
Gdzie stały wiatraki?
Wiatraki najczęściej budowano przy drogach wyjazdowych z miasta, gdzie warunki wiatrowe były najlepsze.
Najwięcej znajdowało się przy drodze w kierunku Wioski i przy wyjeździe do Grodziska Wielkopolskiego, a jeden z nich był zlokalizowany przy trasie prowadzącej do Wolsztyna.
To właśnie tam jeszcze przez długi czas można było zobaczyć charakterystyczne sylwetki wiatraków wpisane w krajobraz okolic Rakoniewic.
Mapa lokalizacji wiatraków w Rakoniewicach.
Jak wyglądały?
Rakoniewickie wiatraki nie przypominały tych znanych z Holandii. Były to wiatraki czworoboczne, które można było obracać w stronę wiatru. Prosta, ale skuteczna konstrukcja, dostosowana do lokalnych warunków.
Wiatrak należący do właściciela Biegaja – zlokalizowany przy drodze do Wioski.
Ostatnie ślady
Z biegiem czasu ich znaczenie malało. Na początku XX wieku działały już tylko pojedyncze wiatraki – między innymi należące do Bronisława Sudy i Antoniego Gutschego.
Dziś nie zachował się żaden.
Zachowany plan wiatraka
Cennym świadectwem tej części historii jest plan wiatraka Antoniego Gutschego, wykonany przez budowniczego Stanisława Wojciechowskiego z dnia 5 września 1950 roku, który publikujemy poniżej.
Plan wiatraka Antoniego Gutschego z 1950 roku.
Dokument przedstawia szczegółową budowę obiektu:
- przekrój wiatraka,
- rzut poziomy,
- rzut pierwszego piętra,
- rzut drugiego piętra.
Wiatrak ten znajdował się przy drodze polnej prowadzącej do Drzymałowa, na działce sąsiadującej z polem Stanisława Szymańskiego.
To niezwykle cenny materiał, który pozwala lepiej zrozumieć, jak wyglądała konstrukcja jednego z ostatnich wiatraków funkcjonujących w Rakoniewicach.
Wiatrak Antoniego Gutschego. Na zdjęciu budowniczy Stanisław Wojciechowski z córką.
Wiatraki na zdjęciach i mapie
Choć same wiatraki zniknęły z krajobrazu, zachowały się fotografie oraz mapa pokazująca ich lokalizację. Dzięki nim możemy zobaczyć, jak wyglądały i gdzie dokładnie się znajdowały.
To wyjątkowa okazja, by spojrzeć na Rakoniewice w zupełnie inny sposób – jako miejsce, które kiedyś było otoczone wiatrakami.
Źródła:
- Gabriela Hoffmann, Kalendarium dziejów wsi i miasta Rakoniewice, Rakoniewice 2014
- Gabriela Hoffmann, Zarys szkolnictwa i środowiska Rakoniewickiego, Rakoniewice 2005
Sprawdź lokalizację i odkryj kolejne historie Rakoniewic.
Podoba Ci się ten artykuł?
DziejeRakoniewic.pl to niezależny projekt poświęcony historii naszego miasta. Jeśli cenisz takie materiały, archiwalne zdjęcia i lokalne historie, możesz wesprzeć rozwój portalu symboliczną kawą. ☕
